کیفیت انتخابات
فصل دوم: كيفيت انتخابات
ماده 7 - انتخابات به صورت مستقيم و عمومي و با رأي مخفي خواهد بود.
ماده 8 - انتخاب نماينده در مرحله اول منوط به كسب اكثريت حداقل يك چهارم كل آراء و در مرحله دوم و همچنين انتخابات ميان دورهاي با كسب اكثريت نسبي به هر ميزان است.[3]
تبصره 1 - درصورتي كه آراء دو يا چند نفر از نامزدها مساوي باشد، ملاك انتخاب يك يا چند نفر از آنان قرعه ميباشد كه در جلسه مشترك هيأت هاي اجرائي و نظارت مركز حوزه انتخابيه انجام خواهد گرفت. نامزدهاي مذكور و يا نمايندگان آنان ميتوانند در مراسم قرعهكشي حضور داشته باشند.
تبصره 2 - چنانچه انتخابات يك يا چند حوزه انتخابيه متوقف يا باطل گردد و يا اعتبارنامه منتخبين مورد تأييد مجلس واقع نشود، وزارت كشور مكلف است با هماهنگي شوراي نگهبان، حداكثر ظرف مدت هفت ماه[4]، انتخابات مجدد را همزمان در حوزههاي انتخابيه مذكور برگزار نمايد. مهلت هفت ماه ، از تاريخ تعيين وضعيت آخرين حوزه در بين حوزههاي انتخابيه مورد نظر محاسبه ميشود.
تبصره 3 - چنانچه به علت فوت، استعفا و يا هر علت ديگر حوزه انتخابيهاي يك يا چند نماينده خود را از دست بدهد، وزارت كشور مكلف است ظرف مدت هفت ماه پس از تاريخ اعلام آن توسط مجلس شوراي اسلامي با هماهنگي شوراي نگهبان انتخابات را در حوزه مربوطه برگزار نمايد.[5]
تبصره 4- پس از تأييد صحت انتخابات توسط شوراي نگهبان ، وزارت كشور موظف است اعتبارنامه كليه منتخبين را صادر و به مجلس شوراي اسلامي ارسال نمايد. پذيرش انصراف هر يك از منتخبين پس از تأييد صحت انتخابات و قبل از تصويب اعتبارنامه نيز مي بايست به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد.[6]
تبصره 5 - منتخبين حوزههاي انتخابيه كه اعتبارنامه آنان به علت عدم صلاحيت شخص در مجلس شوراي اسلامي رد ميشود نميتوانند درانتخابات همان دوره مجلس شوراي اسلامي شركت نمايند.[7]
ماده 9 - چنانچه در مرحله اول براي يك يا چند نفر از داوطلبان اكثريت حداقل يك چهارم آراء حاصل نگرديد، انتخابات دو مرحلهاي خواهد شد، بدين معني كه از بين نامزدهايي كه اكثريت حداقل يك چهارم آراء را در مرحله اول بدست نياوردهاند، فقط به تعداد دو برابر نمايندگان مورد نياز از بين كساني كه بيشترين آراء را در مرحله اول داشتهاند، در انتخابات مرحله دوم شركت ميكنند و در صورتي كه تعداد نامزدهاي باقيمانده، كمتر از دو برابر باشد، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شركت خواهند نمود.[8]
تبصره 1 - اگر تعداد نامزدهاي باقيمانده مساوي يا كمتر از نمايندگان مورد نياز باشد، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزدي كه حداقليك چهارم مجموع آراء را كسب كرده باشد به مجلس راه مييابد.
تبصره 2 - هيچ يك از داوطلبان نمايندگي نميتوانند در بيش از يك حوزه انتخابيه خود را نامزد نمايند، در غير اين صورت نامزدي آنها كلاً باطل و از شركت در انتخابات آن دوره مجلس محروم ميگردند.
تبصره 3 - وزارت كشور با هماهنگي شوراي نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف يك ماه پس از اعلام نتيجه مرحله اول و تأييد صحت انتخابات توسط شوراي نگهبان، تعيين و اعلام خواهد نمود.
تبصره 4 - كليه رأيدهندگان مرحله دوم منحصراً در حوزه انتخابيهاي كه در مرحله اول انتخابات رأي دادهاند شركت خواهند نمود و كساني كه درمرحله اول در هيچ يك از حوزههاي انتخاباتي رأي نداده باشند در مرحله دوم انتخابات ميتوانند شركت نمايند.
تبصره 5 - در انتخابات ميان دورهاي حوزههاي انتخابيه هر دوره مجلس، كساني حق رأي دارند كه در انتخابات قبلي آن دوره در همان حوزه رأي داده باشند و يا در هيچ يك از حوزههاي انتخابيه شركت نكرده و رأي نداده باشند.
تبصره 6 - انتخابات مرحله دوم حوزة انتخابيه تهران ، ري، شميرانات و اسلامشهر در هفتمين دورة مجلس شوراي اسلامي همزمان با انتخابات نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري انجام خواهد پذيرفت.[9]
تبصره 7 - وزارت كشور موظف است ظرف شش ماه از زمان تصويب اين قانون نسبت به نوين سازي شيوه هاي اخذ رأي و شمارش آراء به منظور دقت، سلامت و نظارت بهتر در اخذ، شمارش و اعلام نتايج و همين طور استانداردسازي صندوق هاي اخذ رأي در حدود اعتبارات مصوب و پس از تأييد شوراي نگهبان اقدام نمايد.[10]
ماده 10 - در هر مرحله انتخاباتي هر شخص واجد شرايط فقط ميتواند يك بار با ارائه شناسنامه رأي دهد.
تبصره 1 - اخذ رأي در زندان ها ، پادگان ها و بيمارستان ها نيز فقط با ارائه شناسنامه ميباشد.
تبصره 2 - شناسنامه رأي دهنده ممهور ميگردد.[11]
تبصره 3 - اخذ رأي در كليه حوزههاي انتخابيه كشور در يك روز انجام ميشود و مدت آن حداقل ده ساعت است و در صورت ضرورت قابل تمديد ميباشد.[12]
تبصره 4 - تشخيص ضرورت و مدت تمديد اخذ رأي در يك حوزه يا سراسر كشور به عهده وزير كشور است.
تبصره 5 - اخذ رأي بايد در يكي از روزهاي تعطيل رسمي باشد.
ماده 11 - كليه وزارتخانهها، سازمان ها ، ادارات ، نهادهاي قانوني و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت ، شهرداري ها و مؤسسات عمومي موظفند حسب درخواست وزارت كشور، استانداران، فرمانداران، بخشداران، كاركنان و ساير امكانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختيار آنان قرار دهند. بديهياست مدت همكاري كاركنان مذكور جزء ايام مأموريت نامبردگان محسوب خواهد شد.
تبصره 1 - در جهت اعمال نظارت بر انتخابات، كليه نهادها و ارگان هاي فوقالذكر موظفند حسب درخواست شوراي نگهبان و هيأتهاي منصوب از جانب آن، كاركنان خود را در اختيار آنان قرار دهند و همچنين وزارت كشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظفند امكانات لازم را در اختيار آنان قرار دهند.
تبصره 2 - حق مأموريت كاركنان مذكور از محل اعتبارات سازمان متبوع آنان تأمين و پرداخت ميگردد.
ماده 12 - انتخابات اقليتهاي ديني زرتشتي، كليمي، آشوري، كلداني و ارامنه شمال به مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري تهران و ارامنه جنوب به مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري اصفهان توسط فرمانداران و بخشداراني كه اقليتهاي مزبور در آن جا سكونت دارند انجام خواهد شد.
ماده 13 - در صورتي كه همزمان با برگزاري انتخابات مجلس، انتخابات ديگري نيز برگزار گردد، به دستور وزارت كشور، يك شعبه ثبتنام و اخذرأي با اعضاء واحد و با صندوق هاي مجزا براي هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.
ماده 14 - سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران مكلف است علاوه بر تبيين جايگاه مجلس و وظايف نمايندگان برنامههاي آموزش انتخاباتي را كه وزارت كشور يا هيأت مركزي نظارت منتخب شوراي نگهبان ضروري تشخيص ميدهند و همچنين كليه اعلاميهها و اطلاعيههاي مربوط به انتخابات را از شبكه سراسري يا محلي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش نمايد.
ماده 15 - انتخابات مجلس در حوزههاي انتخابيهاي كه دچار حوادثي از قبيل سيل، زلزله، جنگ و غيره شوند، با تشخيص و پيشنهاد وزارت كشور و موافقت شوراي نگهبان در شهرهاي محل استقرار مهاجرين و در صورت امكان در حوزههاي مذكور نيز برگزار خواهد گرديد و مراتب به اطلاع عموم خواهد رسيد.
تبصره - شعب ثبت نام و اخذ رأي مخصوص حوزههاي انتخابيه مناطق مذكور، در شهرستان هائي داير ميشود كه حداقل دو هزار و پانصد مهاجر ناشي از وضعيت مزبور از آن حوزه انتخابيه، در محدوده شهرستان مهاجر بوده و اسكان يافته باشند و امكان بازگشت به حوزه انتخابيه خود را نداشته باشند.
ماده 16 - مأموران انتظامي در حدود قانون موظف به ايجاد نظم و جلوگيري از هرگونه بينظمي در جريان انتخابات و حفاظت صندوق ها بوده و حق دخالت در امور اجرائي و نظارت را ندارند.
تبصره - در صورت نياز نيروي انتظامي به نيروهاي كمكي با تصويب مراجع ذيصلاح قانوني ، نيروهاي نظامي با نيروي انتظامي همكاري مينمايند.
ماده 17 - محاكم صالحه قضائي موظفند به تخلفات و جرائم انتخابات به صورت فوقالعاده و خارج از نوبت رسيدگي نمايند.
ماده 18 – حذف شد.[13]
ماده 19 - در موارد ذيل با تأييد هيأت نظارت حوزه انتخابيه مربوطه، برگ هاي رأي باطل و مراتب در صورتجلسه قيد و آراء مذكور ضميمه صورتجلسه خواهد شد:[14]
الف) در موارد ذيل برگه هاي رأي باطل و جزء آراء مأخوذه محسوب مي گردد:
- آراء ناخوانا باشد.
- آرائي كه كلاً حاوي اسامي غير از نامزدهاي تأييد شده باشد.
- آرائي كه سفيد به صندوق ريخته شده باشد.
ب) در موارد ذيل برگه هاي رأي باطل و جزء آراء مأخوذه محسوب نمي گردد:
1) صندوق فاقد لاك و مهر انتخاباتي باشد.
2) آراء زائد بر تعداد تعرفه باشد.
3) آراء كساني كه به سن قانوني رأي نرسيده باشند.
4) آرائي كه با شناسنامه افراد فوت شده يا غير ايراني داده شده باشد.
5) آرائي كه با تقلب و تزوير (در تعرفه ها، آراء، صورت جلسات، شمارش) به دست آمده باشد.
6) آرائي كه با شناسنامه غير يا جعلي اخذ شده باشد.
7) آراء تكراري.
8) آرائي كه با شناسنامه كساني كه حضور ندارند اخذ شده باشد.
9) آرائي كه فاقد مهر انتخاباتي باشد.
10) آرائي كه از طريق تهديد بدست آمده باشد.
11) آرائي كه روي ورقهاي غير از برگ رأي نوشته شده باشد.
12) آرائي كه از طريق خريد و فرش به دست آمده باشد.
تبصره 1 - كل آراء مندرج در صورتجلسهاي كه صندوق اخذ رأي آن فاقد اوراق رأي يا برگه هاي تعرفه باشد، باطل و جزو آراء مأخوذه محسوب نخواهد شد.
تبصره 2 - آراء زائد مذكور در جزء (2) بند "ب" به قيد قرعه از كل برگه هاي رأي كسر ميشود.
تبصره 3 - آراء باطل مأخوذه در حد نصاب انتخاب نماينده موضوع ماده (8) اين قانون محاسبه نمي گردد.
ماده 20 - در صورتي كه در برگ رأي علاوه بر اسامي نامزدهاي تأييد شده اسامي ديگري نوشته شده باشد برگ رأي باطل نبوده و فقط اسامي اضافي خوانده نميشود.
تبصره 1 - در صورتي كه نام يك داوطلب در برگه رأي مكرر نوشته شده باشد فقط يك رأي براي او محسوب ميشود.
تبصره 2 - چنانچه آراي ريخته شده به صندوق به علت تشابه اسمي نامزدهاي انتخاباتي به هيچ وجه قابل تشخيص و تفكيك نباشد به نسبت آراء نامزدهاي داراي تشابه اسمي در آن صندوق ميان آنان تقسيم ميشود و در مورد رأي يا آراء باقيمانده غيرقابل تقسيم، به حكم قرعه عمل خواهد شد.
تبصره 3 - به منظور تسهيل امر نظارت و حفظ آراي واقعي مردم و جلوگيري از تضييع حقوق داوطلبان نمايندگي ، چنانچه نامزدي در حوزة انتخابيه به تشخيص هيأت اجرايي يا نظارت براي عامة مردم ناشناخته و گمنام باشد ولي نام خانوادگي يا نام و نام خانوادگي او مشابه نام خانوادگي يا نام و نام خانوادگي يكي از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد بايد مشخصه مانند شماره (كد)، شغل ، محل سكونت ، نام پدر و غيره براي او تعيين و در آگهي انتشار اسامي نامزدهاي انتخاباتي درج گردد. آراي فاقد آن مشخصه براي او منظور نخواهد شد. فرد مذكور مي تواند در تبليغات انتخاباتي خود مشخصة تعيين شده را قيد نمايد و چنانچه در ايام تبليغات انتخاباتي اعلام انصراف نمايد داوطلب هم نام او مي تواند قبل از روز انتخابات از طريق روزنامه و صدور اطلاعيه ادامة داوطلبي خود را براي رفع ابهام اعلام نمايد.[15]
تبصره 4 - در مواردي كه دو انتخابات به طور همزمان انجام گيرد آرائي كه اشتباهاً به صندوق ديگر ريخته شود با حضور ناظرين شوراي نگهبان قبل از هر اقدامي به صندوق مربوطه انتقال داده شده و سپس وظيفه قانوني انجام ميگيرد.
ماده 21 - در صورتي كه اسامي نوشته شده بيش از تعداد لازم باشد، اسامي اضافي از آخر، خوانده نميشود.
ماده 22 - قبل از شروع رأيگيري بايد در حضور نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه مربوط، صندوق هاي خالي، بسته و ممهور به مهر هيأت نظارت حوزه انتخابيه گردد و در صورتجلسهاي كه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل اخذ رأي تنظيم ميگردد، نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه مربوط، تعداد صندوق ها و خالي بودن آنها را گواهي نمايند و در صورتي كه در جريان رأيگيري، نياز باشد كه صندوقي را اضافه نمايند، بايد به همينترتيب عمل نموده و صورتجلسه گردد.
ماده 23 - وزارت كشور موظف است در طول برگزاري انتخابات با توجه به وظايفي كه به عهده دارد، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع عموم برساند.
ماده 24 - فرمانداران و بخشداران مراكز حوزههاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از خاتمه رأيگيري و شمارش آراء نتايج حاصله را با هيأتهاي نظارت حوزه انتخابيه خود تطبيق داده و طي صورتجلسهاي به وزارت كشور و شوراي نگهبان ارسال و سپس از رسانههاي گروهي اعلام نمايند.
ماده 25 - وزارت كشور مأمور اجراي قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي بوده و مسئول حسن جريان انتخابات است. بدين منظور ميتواند مأموريني جهت بازرسي و كنترل جريان انتخابات به حوزههاي انتخابيه و شعب ثبتنام و اخذ رأي اعزام دارد.
تبصره - هيچ سازمان يا دستگاهي جز وزارت كشور و شوراي نگهبان تحت عنوان اجراي قانون انتخابات يا نظارت ، مجاز نيست در امر انتخابات دخالت كند و يا مأموران و بازرساني اعزام نمايد.
ماده 26 - پس از پايان انتخابات، بلافاصله صورتجلسه نتيجه انتخابات با امضاء هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه و هيأت نظارت بر انتخاباتحوزه مربوطه در پنج نسخه تهيه ميشود كه يك نسخه نزد هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه ميماند و بقيه براي هيأت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت كشور (دونسخه) و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات ارسال ميشود.

به وبلاگ من خوش امدید